Tramp “sülhməramlı” qiyafəsində .....                     Moskvadan Srbazana “stavka” və iflas: keşişlə bağlı plan dəyişdi .....                     22 iyul Azərbaycanda Milli Mətbuat Günüdür .....                     Vətən Müharibəsi Qəhrəmanına yüksək vəzifə .....                     Mehdi Sübhaninin açıqlaması... .....                     Ermənistandan Türkiyəyə qarşı bəyanat: .....                     TRAMP .....                     Paşinyan sülhdən geri çəkilir .....                     İrəvana sərt xəbərdarlıq: .....                     Elçin Lənbəranski də deputat olmaq istəyir .....                     Süleyman Mikayılovun Müşviqabad qəsəbəsində səyyar qəbulu keçirilıb .....                     "Yapı Kredi Bank" müştərilərini itirib .....                     Dünyanın nə yaxşı baş məşqçiləri .....                     Kim xahiş etdi ki, internetin qiyməti də, keyfiyyəti də artırılsın? .....                     Paşinyan iqtidarı odla oynayır: .....                     Fransanın Ermənistana göndərdiyi hücum silahları sülhə yox, müharibəyə xidmət edir .....                     "Xanəndə məcburdur toy mahnıları oxumağa" .....                     Ağdam sakini narkotik bitkinin kultivasiyasına görə saxlanılıb .....                     Paşinyanın “cəsarət”inin sahibləri nə düşünür? .....                     "Səhhətim işləməyə imkan vermir, amma təqaüdü də ala bilmirəm" .....                     “Bölgəmizi qarış-qarış, addım-addım, adam-adam, kənd-kənd tanıyıram” .....                     Azərbaycanın AŞ PA qərarının 7-ci ayı .....                     Aktyoru “ÖLDÜRƏN”-LƏR: Yaş senzi ilə bağlı rəsmi AÇIQLAMA .....                     Paranoik diplomatın hədyanları .....                     Ramil Osmanlı sədr seçildi, köhnə sədr tanımadı .....                     Ermənistanda polis bölməsinə hücum: .....                     Paşinyan bu ağılla hara qədər GEDƏ BİLƏR... .....                     Bu şəxslər seçkidə uduzacaq: 25-30 faiz... .....                     ""Azərbaycan Dəmir Yolları"nda çox ciddi problemlər var, ört-basdır edilən minlərlə fakt mövcuddur" .....                     “Arazı adlayan məktublar” kitab oldu .....                     KOBİ “Damla”dan 14 min ədəd 20 litrlik içməli su alır .....                     MMU-da ingilis dili üzrə təməl səviyyə kursunun buraxılış mərasimi keçirilib .....                     “Mən Prezidentlə görüşmüş adamam” deyən Nizami sakini yüzlərlə insanın həyatını təhlükəyə atıb... .....                     Azad olunan ərazilərdə pulemyot, avtomat və qumbaralar tapılıb .....                     Burada zəmanət-məmanət BOŞ ŞEYDİR... .....                     “Premium Bank”ın aktivləri 37 milyon manatdan çox “əriyib“ .....                     Bakıda biznesmenin müəmmalı ölümü .....                     Qaradağda anasını qətlə yetirməkdə şübhəli bilənən oğlu saxlanılıb .....                     Azərbaycanda 3 sığorta agentinin lisenziyası ləğv edilib .....                     Keçmiş başçının oğlu OBYEKT AÇDI .....                 

Ukraynada sülh perspektivləri, yaxud... - "Putin yoxdursa, müharibə yoxdur!”
Tarix: 10-07-2024, 06:50 | Çap et
Ukraynada sülh perspektivləri, yaxud...
“Yeni sülhməramlı peyda oldu - Macarıstanın Baş naziri Viktor Orban. O, Macarıstanın Avropa İttifaqına sədrliyindən istifadə edib və turneyə çıxıb: Kiyev, Moskva, Pekin, ardınca Vaşinqton. Təəssüf ki, onun təklif edəcəyi heç nə yoxdur və arxasında heç bir güc yoxdur. Ancaq indi heç kim müharibəni dayandıra bilməyəcək”. Bu sözləri rusiyalı politoloq Aleksandr Morozov Rusiya-Ukrayna müharibəsində atəşkəs əldə edilməsi ilə bağlı yazdığı analitik məqalədə bildirib.

Analitik qeyd edib ki, Viktor Orban Rusiya-Ukrayna müharibəsini bitirdiyinə görə Nobel Sülh Mükafatını almağa etiraz etməzdi: “Və bir çox başqaları bunu istər. Amma bunu necə etmək olar? Yeni müddətə Rusiya Prezidenti postuna oturan Vladimir Putin, başqa şeylərlə yanaşı, Kremlin müharibənin məqsədlərini formalaşdırmaqda aydın olmadığına dair fərziyyələri dayandırmaq məqsədi daşıyan siyasi bəyanatı verdi. Onun sözlərinə görə, atəşkəs və sülh danışıqları dörd şərt yerinə yetirildiyi təqdirdə mümkündür: Ukrayna qoşunlarını dörd rayonun inzibati hüdudlarından kənara çıxarır, bu bölgələrin Rusiya Federasiyasına keçidi beynəlxalq müqavilələrlə təmin edilir, Ukrayna NATO-ya üzv olmaq kursundan imtina edir və beynəlxalq sanksiyalar aradan qaldırılılr. Müharibənin sonunu bu formada təsəvvür etmək olarmı? Hipotetik olaraq, Ukrayna cəmiyyəti ərazilərin itirilməsi ilə nəticələnən tarixi məğlubiyyəti qeydə alaraq 2022-2024-cü illər müharibəsindən çıxmağa hazır və razı olarsa, Avropada müasir müdafiə siyasətindən imtina etməyə razılaşarsa, mümkündür. Avropa ölkələrinin tarixində belə olub. Düzdür, çoxdan. Məsələn, Finlandiya 1940-cı ildə Sovet-Fin müharibəsindən sonra ərazilərini itirərək sülh müqaviləsi imzaladı və İkinci Dünya müharibəsinin sonunda neytral dövlətə çevrildi. Onun SSRİ ilə siyasi qonşuluq modeli “Finlandiyalaşma” adlanırdı. Dünya siyasətində heç nə əbədi deyil. Və biz bunun şahidiyik. Kremlin Ukraynaya qarşı təcavüzü səbəbindən Finlandiya 2023-cü ildə neytrallıqdan əl çəkərək NATO-ya daxil olub. İndi Putin 2022-2024-cü illər müharibəsinin sonu kimi köhnə “Soyuq müharibə” formatında Ukraynaya “Finlandiyalaşdırma” təklif edir. Halbuki bütün bunlar fantaziyadır”.



“Sülhə doğru hərəkət indi iflic vəziyyətindədir. Birinci amil: cəbhədəki paritet. İki ildən çox davam edən hərbi əməliyyatların nəticələrinə görə, "blitskrieg"in uğursuzluğundan sonra həm Rusiya, həm də Ukrayna qoşunları taktiki uğurlar əldə etdilər. Ancaq düşmənin müdafiəsini darmadağın edən heç bir hücum olmadı. Ona görə də biz tez-tez ekspert bəyanatlarını eşidirik ki, hər bir tərəf danışıqlar apara bilər, lakin cəbhədə indikindən daha əlverişli vəziyyətə nail olduqdan sonra. Bu paritet problemini general Zalujnı da 2023-cü ilin payızında yazdığı məqaləsində qeyd etmişdi ki, mövcud paritetin məhv edilməsi üçün hansısa texnoloji irəliləyiş, yeni silah növündən istifadə tələb olunur. Ancaq bu silah orada deyil. Paritet böyük bir hücumla məhv edilə bilər. Amma indi, ümumiyyətlə, böyük bir hücum ehtimalı sual altındadır”, Morozov vurğulayıb.

Politoloq ikinci amili qeyd edib: “Putin Kiyevə təslim olmağı təklif edir. Amma bu formada onun təklifi döyüş meydanında böyük məğlubiyyət vəziyyətinə düşsə belə, Ukrayna cəmiyyəti tərəfindən qəbul edilə bilməz. Təbii ki, Ukrayna cəmiyyəti müharibədən yorulub. Lakin Putinin tələbləri formalaşdırma tərzi Ukraynanı sülh axtarmağa yox, müqavimət göstərməyə sövq edir. Aldanmayın, Putin qəsdən “sülh planı”nı bu şəkildə tərtib edib. Üçüncü amil mümkün sülh danışıqlarının dizaynına aiddir. Onları Minsk razılaşmaları modeli ilə qurmaq olmaz. Onlar imzalananda Rusiya üçüncü tərəf kimi, qarant dövlətlər qrupunun bir hissəsi kimi çıxış etdi. İndi Kreml müharibənin tərəfidir. Putin nə ABŞ-ı, nə də heç bir Qərb ölkəsini bu cür danışıqların təşkilatçısı kimi qəbul etməyəcək. Çünki belə olan halda “Trampın Putin üzərində təsiri olduğu” ortaya çıxacaq. Ukrayna üçün isə danışıqların tərtibatçısı müqaviləyə riayət olunmasına ən azı müvəqqəti təminat yaratmağa qadir olan ölkə və ya bir qrup ölkələr ola bilər. Buna görə də Zelenski bu yaxınlarda Çinin müharibənin bitməsində daha fəal rol oynaya biləcəyini söylədi. Putin isə öz növbəsində bildirib ki, müharibəyə son qoymaq üçün danışıqlar yalnız ikitərəfli ola bilər. Yəni heç bir “üçüncü” ölkə olmadan. Dördüncü amil: Rusiyanın daxilində Putini müharibəni bitirməyə məcbur edən heç nə yoxdur. Cəmiyyət və iqtisadiyyat artıq müharibəyə uyğunlaşıb, müharibənin əleyhdarları azdır və dağınıqdır. Siyasi və təhlükəsizlik aparatı müharibə əleyhinə bəyanatları uğurla yatırtdı. Və ən əsası odur ki, iki illik müharibə zamanı heç bir elit qrup meydana çıxmadı ki, onun haqqında deyə bilsin: bu insanlar kompromis şərtləri ilə sülh danışıqlarına başlamağa hazırdırlar. Və əgər bu insanlar varsa, deməli kompromis çərçivəsini formalaşdırmağa çalışmırlar”.

“Nəhayət, bütün əvvəlki düşüncələri bloklayan beşinci amil: nə qədər ki, Putin hakimiyyətdədir, müharibə davam edəcək və sülh danışıqları ilə bağlı bəyanatlar Kremlin operativ oyunu olaraq qalacaq”, - Morozov bildirib.

Analitik deyib ki, müharibənin sonu yalnız Putin siyasi səhnədən getdikdən sonra mümkündür: “Sülh danışıqlarına gedən yol ancaq Putinin vəzifədən kənarlaşdırılmasından sonra açılır, ya Xruşşovun devrilməsi modeli kimi, onun ölümü nəticəsində olur. Amma istənilən halda sülh danışıqlarının uğuruna yalnız Putindən sonra güc qazanacaq “xunta” şəraitində ümid etmək olar”.

“Mövcud bölücü xətt boyunca - məsələn, "Koreya ssenarisi"nə görə müvəqqəti atəşkəsə nail olmaq mümkündürmü? Məsələn, Rusiyada postsovet siyasətinin veteranı Qriqori Yavlinski dərhal atəşkəs tələb edir. Viktor Orban bu təkliflə dünyanı gəzir. Astanada Putinlə görüşdə Ərdoğan Türkiyənin atəşkəs razılaşmasının əldə olunmasına töhfə verməyə hazır olduğunu bildirib. Bununla belə, iyulun 4-də Putin açıq şəkildə atəşkəs ideyasını, yəni müvəqqəti barışıq haqqında hər hansı razılaşmanı rədd etdi. Donald Trampın Rusiya-Ukrayna müharibəsi ilə bağlı dediklərini ABŞ Prezidenti olacağı təqdirdə atəşkəs razılaşması əldə etmək niyyəti kimi də şərh etmək olar. Tramp administrasiyasının ilk addımlarını, o, seçkilərdə qalib gələrsə, 2025-ci ilin mart-may aylarına qədər çətin ki, gözləmək olar. Bununla belə, Trampın hazırda real planı yoxdur. Və onun açıqlamaları müxtəlif cür şərh olunur. Bəziləri Trampın Putinə “sövdələşmə” təklif edəcəyinə inanır, bəziləri isə Trampın Putinə hansısa təhdid nümayiş etdirəcəyinə inanır. Amma nə ABŞ-dan Kremli danışıqlara məcbur edəcək təhlükəni, ya da hipotetik dostluq sövdələşməsinin məzmununu təsəvvür etmək mümkün deyil. Sadəcə olaraq Trampın Kremlə təklif edəcəyi heç nə yoxdur. Müharibənin sona çatması ilə bağlı çoxlu “gözləntilər” və “ümidlər” var ki, bunların bir qismi təbliğat strukturları tərəfindən gücləndirilir. Bəziləri Qərb koalisiyasının dağılacağına inanır. Digərləri Rusiya iqtisadiyyatının tezliklə çökəcəyini deyirlər. Üçüncüsü odur ki, Qərb tezliklə Kiyevi sülhə məcbur etməyə başlayacaq və bu, hər şeyi dəyişəcək. Dördüncüsü, ukraynalılar ruslardan daha tez tükənəcək və Kiyev danışıqlar aparmalı olacaq”, - politoloq vurğulayıb.

Morozov hesab edir ki, bütün bu ümidlər yanlışdır: “Ukraynaya dəstək üçün qlobal koalisiya dağılmır. Əksinə, o, getdikcə daha çox institusionallaşır, konkret ölkələrdə hökumətlərin dəyişməsindən asılı olmayan uzunmüddətli dəstək strukturları yaradır. Qərb Kiyevi sülhə məcbur edə bilməz və onlar öz suverenliklərini və siyasi seçim azadlığını müdafiə etməyə hazır olana qədər ukraynalıların öz qətiyyətinə tabe olacaqlar. Ukraynanın tükənməsi - bu cür müharibə və Kremlin apardığı hücum əməliyyatları ilə - yaxın gələcəkdə baş verməyəcək. Amma əsas odur ki, Putinin siyasi konsepsiyası atəşkəs və sülh danışıqlarının başlanması ilə bağlı istənilən ümidlərin qarşısında dayanır. Kreml bu müharibəni regional münaqişə kimi deyil, Qərblə ekzistensial müharibə kimi aparır. Putin bunu birbaşa ifadə edir. Ukrayna dövlətinin Kreml üçün süqutu bütün Qərb üzərində, Kremlin “anqlosakslar və onların peykləri” adlandırdığı şey üzərində qələbənin təcəssümüdür. Qərb ərazi ilhaqının nəticələrini birləşdirəcək və Ukraynanın neytral statusuna və Kiyevlə qeyri-hərbi əməkdaşlıq rejiminə uyğunluğuna təminat verəcək beynəlxalq müqavilələr imzalamalıdır. Kremlin geosiyasi mifologiyasında müharibənin məqsədi bütün qlobal və Avropa təhlükəsizlik sistemini əvəz edən yeni dünya nizamını qurmaqdır. Rusiya elitası özünü inandırır ki, çoxlu əlamətlər var: Qərb tezliklə dağılacaq, dollar çökəcək, dünya maliyyə sistemi çökəcək və s. Onda Ukrayna ilə müharibədə qələbə və Qərbin özü də Moskvanın əlinə keçəcək. Aydındır ki, Putin tarixin bu xəyali məqamına qədər mübarizə aparmaq niyyətindədir. Bu isə o deməkdir ki, bu müharibənin real sonu Putinizmin və onun doktrinasının iflasının bu və ya digər forması ilə bağlıdır. Tanınmış bir şüarı ifadə etmək üçün deyə bilərik: “Putin yoxdursa, müharibə yoxdur!”.

“Belə bir müharibənin sonu yalnız iki ssenari ilə mümkündür. Birincisi, yumşaq çöküşdür. Yəni Rusiya elitası Vladimir Putinin siyasətini könüllü və məsuliyyətsiz hesab edir. Belə bir vəziyyətdə Moskva tez bir zamanda sanksiyalardan çıxmaq, bazarlara qayıtmaq, Avropa İttifaqı və xüsusən də ayrı-ayrı Avropa ölkələri ilə əlaqəni bərpa etmək şansı əldə edir. Amma bu, müstəqil Rusiyanın siyasi dönüşü olmalıdır. İkinci ssenari ağır çöküş və destabilizasiya, xaos və elit qruplar arasında açıq qarşıdurma yoludur. Bu ssenarilərin hər ikisi açıq tarixi imkanlar yaradır, hər ikisi “de-Putinizasiya”nı ehtiva edir. Lakin ortamüddətli perspektivdə nə bu, nə də digər ssenari görünür. Ona görə də qlobal siyasətin bütün iştirakçıları öz etdiklərini edə bilərlər: Avropa İttifaqı yenidən silahlanmalıdır. NATO-nun şərq cinahının yaraları - divar tikmək və yeni raketdən müdafiə sistemlərini maliyyələşdirmək, ABŞ, qlobal demokratik Alyans ilə birlikdə, - sanksiyaları daha da genişləndirmək və üçüncü ölkələrlə uyğunlaşmaya çalışmaq, üçüncü ölkələr üçün isə - manevr etmək. Kremldə dəyişikliklərin baş verməsini və Rusiyanın 2000-2010-cu illərdə daxil olduğu qlobal qarşılıqlı əlaqə dövrəsinə qayıtmasını gözləmək”, politoloq məqaləsini tamamlayıb.

Ayna.az








 
Sorğu

Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
Yox
Bu yolda Rusiyanın ağzı ovulacaq

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Tramp “sülhməramlı” qiyafəsində - AKTUAL
Bu gün, 00:10
Moskvadan Srbazana “stavka” və iflas: keşişlə bağlı plan dəyişdi - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 00:05
22 iyul Azərbaycanda Milli Mətbuat Günüdür
Bu gün, 00:00
Vətən Müharibəsi Qəhrəmanına yüksək vəzifə VERİLDİ
20-07-2024, 17:12
Mehdi Sübhaninin açıqlaması... rəsmi Tehranın mövqeyidir?
20-07-2024, 17:05
Ermənistandan Türkiyəyə qarşı bəyanat: - “İşğal” adlandırdı
20-07-2024, 17:02
TRAMP lin
20-07-2024, 16:53
Paşinyan sülhdən geri çəkilir - ŞƏRH
20-07-2024, 16:50
İrəvana sərt xəbərdarlıq: - "Bu xəyanət cavabsız qalmayacaq"
20-07-2024, 16:43
Elçin Lənbəranski də deputat olmaq istəyir
20-07-2024, 16:39
Süleyman Mikayılovun Müşviqabad qəsəbəsində səyyar qəbulu keçirilıb - FOTO
20-07-2024, 16:32
"Yapı Kredi Bank" müştərilərini itirib
20-07-2024, 16:12
Dünyanın nə yaxşı baş məşqçiləri - Qurban Qurbanov neçənci yerdədir?
20-07-2024, 16:08
Kim xahiş etdi ki, internetin qiyməti də, keyfiyyəti də artırılsın? - HƏQİQƏTƏN DƏ...
20-07-2024, 14:10
Paşinyan iqtidarı odla oynayır: - Sülhə tələsənlərin gerçək məqsədi nədir?
20-07-2024, 14:02
Fransanın Ermənistana göndərdiyi hücum silahları sülhə yox, müharibəyə xidmət edir - HƏQİQƏTƏN DƏ...
20-07-2024, 14:00
"Xanəndə məcburdur toy mahnıları oxumağa"
20-07-2024, 13:56
Ağdam sakini narkotik bitkinin kultivasiyasına görə saxlanılıb
20-07-2024, 12:18
Paşinyanın “cəsarət”inin sahibləri nə düşünür? - Görünəni odur ki...
20-07-2024, 12:16
"Səhhətim işləməyə imkan vermir, amma təqaüdü də ala bilmirəm" - Qarabağ Qazisi NƏ ETSİN?
20-07-2024, 12:06
“Bölgəmizi qarış-qarış, addım-addım, adam-adam, kənd-kənd tanıyıram” - Əliməmməd Nuriyev
20-07-2024, 11:53
Azərbaycanın AŞ PA qərarının 7-ci ayı - payıza qədər qayıtmasalar...
20-07-2024, 11:51
Aktyoru “ÖLDÜRƏN”-LƏR: Yaş senzi ilə bağlı rəsmi AÇIQLAMA - “Bu, teatr direktoru tərəfindən uzadıla bilər”
20-07-2024, 11:39
Paranoik diplomatın hədyanları - İranın səfirini Azərbaycana qarşı kim kökləyir?
20-07-2024, 11:32
Ramil Osmanlı sədr seçildi, köhnə sədr tanımadı - NƏ BAŞ VERİR?
20-07-2024, 11:28
Ermənistanda polis bölməsinə hücum: - yaralılar var
20-07-2024, 11:24
Paşinyan bu ağılla hara qədər GEDƏ BİLƏR... - GƏLİŞMƏ
20-07-2024, 10:59
Bu şəxslər seçkidə uduzacaq: 25-30 faiz... – Zirəddin proqnoz verdi
20-07-2024, 10:57
""Azərbaycan Dəmir Yolları"nda çox ciddi problemlər var, ört-basdır edilən minlərlə fakt mövcuddur" - İTTİHAM
20-07-2024, 10:48
“Arazı adlayan məktublar” kitab oldu
20-07-2024, 10:46
KOBİ “Damla”dan 14 min ədəd 20 litrlik içməli su alır
20-07-2024, 10:42
MMU-da ingilis dili üzrə təməl səviyyə kursunun buraxılış mərasimi keçirilib
20-07-2024, 10:19
“Mən Prezidentlə görüşmüş adamam” deyən Nizami sakini yüzlərlə insanın həyatını təhlükəyə atıb... - GİLEY
20-07-2024, 10:18
Azad olunan ərazilərdə pulemyot, avtomat və qumbaralar tapılıb
20-07-2024, 10:11
Burada zəmanət-məmanət BOŞ ŞEYDİR... - FAKT BUDUR!
20-07-2024, 10:10
“Premium Bank”ın aktivləri 37 milyon manatdan çox “əriyib“ - BÖHRAN?
20-07-2024, 10:00
Bakıda biznesmenin müəmmalı ölümü - Qardaşı şikayətçidir
20-07-2024, 09:55
Qaradağda anasını qətlə yetirməkdə şübhəli bilənən oğlu saxlanılıb - TƏFƏRRÜAT
20-07-2024, 09:54
Azərbaycanda 3 sığorta agentinin lisenziyası ləğv edilib
20-07-2024, 09:47
Keçmiş başçının oğlu OBYEKT AÇDI
20-07-2024, 09:34
İranlıya narkokuryerlik edən Fuad Qəhrəmanov ƏLƏ KEÇDİ - TƏFƏRRÜAT
20-07-2024, 09:31
Gömrükdə ""İ.S.B TERMİNAL" HOQQABAZLIĞI... - DÖVLƏT ÇƏTİRİ altında ÖZBAŞINALIQ...
20-07-2024, 09:29
Cənnət alması ilk insanın azad seçimi idi... - Aqşin Yenisey yazır...
20-07-2024, 09:21
Bölgədə yeni müharibə riski: Sülhü kim blokladı? - Kritik gəlişmə
20-07-2024, 09:11
İrəvanın DƏHLİZ DİRƏNİŞİ... - AKTUAL
20-07-2024, 09:05
İnternetin bahalaşan “benzini”... - BELƏ HARA GEDİRİK?..
20-07-2024, 09:03
“Kərə yağı” etiketi altında satılan “xəstəliklər” - Diqqət, TƏHLÜKƏ!
20-07-2024, 09:01
"Onun türk olması və türklüyünü açıq şəkildə vurğulaması..." - İrandan Güney Azərbaycana keçid...
20-07-2024, 08:58
ABŞ diktə edir, məqsəd sülh müqaviləsinin imzalanmasını gecikdirməkdir - FAKT BUDUR!
20-07-2024, 08:57
“Ayrı-seçkiliyə məruz qalırıq, Səhiyyə Nazirliyi hüquqlarımızı pozur” - "Qiymət"ləndirilməyən həkimlərin ETİRAZI
20-07-2024, 08:55
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - 055-560-77-49, 077-271-11-33 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru