Çimərlik mövsümü başladı: Qiymətlər necədir? .....                     Putinin “sülh” anlayışı və dəyişməyən xislət .....                     Azərbaycan xalqı Qurban bayramını qeyd edir .....                     Nikol Paşinyandan əcaib - qəraib açıqlamalar: .....                     “Rusiya cənub qalamız olan Qarabağı itirdi” .....                     "Verilişə çağıranda xanəndəyə deyirlər, tək özün gəl... .....                     Dostunun pasportu ilə Bakıya əylənməyə gəldi .....                     Ermənistanda “Daşnaksütyun” partiyasının 13 üzvü saxlanılıb .....                     Çimərlik mövsümü başladı: .....                     “Ermənistan Zəngəzuru itirəcək” .....                     Onlar zərərçəkənlərə 240.900 ABŞ dolları və 55.100 manat maddi ziyan vurublar .....                     Bloqqer Hüseyn Həsənov məhkəməyə verildi .....                     Rusiya Ukraynada sülh üzrə ikinci sammitə dəvət oluna bilər .....                     Rusiya Ermənistan üçün əhəmiyyətli olan dəmir yolunu .....                     Ədliyyə Nazirliyinin idarə rəisi işdən çıxarılıb .....                     "Paşinyan ATƏT-in Minsk Qrupunun fəaliyyətinin məhz Rusiyaya görə dayandığını önə çəkmək istəyir" .....                     Ermənistan Konstitusiyası dəyişməsə... .....                     Qurbanlıq heyvan almaq neçəyə başa gəlir? .....                     Ohanyandan Zəngəzur dəhlizi açıqlaması: .....                     "Mediasiya haqqında" Qanunda boşluqlar var .....                     DİN Gəncədə 14 yaşlı qızın nişanlanması ilə bağlı yayılan məlumatı araşdırır .....                     Qurban kəsirik: Nəyi bilməliyik? .....                     Xaricdən 8,8 manata idxal olunan kərə yağı marketlərdə 19,8 manata satılır .....                     Azərbaycan kimin yanında dayanmalıdır .....                     Müdafiə Sənayesi Nazirliyində yeni təyinat olub .....                     "`Starex` kimi karqo şirkətləri bizim əsəblərimizi korlayır..." .....                     "Məhbusların şikayətinə dərindən baxılmalıdır" .....                     Avropalı lider Hakan Fidana yaxınlaşıb türkcə yardım istədi .....                     Nazirlik biabırçılığı ortaya qoydu .....                     Şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi ehtimalı var .....                     Ağdaşda lotereya biletləri oğurlayan keçmiş məhkum saxlanılıb .....                     Tələblərin çox olduğu sammit .....                     Bərdədə 105 ədəd çətənə kolu aşkarlanıb .....                     "Biz istehlakçılar axmağın dal ayağı rolundayıq?" .....                     Bu məhsul tezliklə ucuzlaşacaq, amma... .....                     Ermənistanda etirazçıların kütləvi həbsinə başlanılıb .....                     Putinin planında dəyişiklik: .....                     Dörd aylıq əkizlərin anası: .....                     Paşinyan nəyi imitasiya edir? .....                     Sülhməramlıların gedişi ilə bağlı razılaşmanın DETALLARI .....                 

“Belə olan halda bu “BRİKS” Türkiyəyə nə verə bilər?.. - Heç nə verə bilməz...”
Tarix: 11-06-2024, 15:08 | Çap et
“Belə olan halda bu “BRİKS” Türkiyəyə nə verə bilər?..
“Türkiyənin “BRİKS”-ə qoşulmaq istəyi haqda verilən bəyanatların nə dərəcədə ciddi olduğunu söyləmək çətindir. Ola bilsin ki, bu, Ərdoğan hökumətinin hansısa bir manevridir. Və Ərdoğan bununla Qərbə göstərmək istəyir ki, onun başqa seçim imkanları da var. Bu daha çox siyasi addıma bənzəyir. Məqsəd də odur ki, NATO, Avropa Birliyi və bütövlükdə kollektiv Qərb Türkiyəni itirmək istəməsin və ona münasibətini dəyişsin. Qərbin istər bütövlükdə, istərsə də Avropa Birliyinin ayrılıqda, istər NATO daxilindəki Qərb ölkələrinin ayrı-ayrılıqda, əlbəttə, Türkiyəyə münasibətləri ögeydir. Və Türkiyənin uzun illərdir Avropa Birliyinə nəinki üzv, hətta namizəd kimi qəbul olunmaması göstərir ki, burada bir qərəzli münasibət var. Bu baxımdan, görünür, Ərdoğan hökuməti “BRİKS”-ə daxil olmaq məsələsindən bir siyasi manevr kimi istifadə edir. Amma eyni zamanda istisna deyil ki, Türkiyə gerçəkdən də bu quruma daxil ola bilər”.

Siyasi təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Ərəstun Oruclu bu fikirləri Moderator.az-ın "Türkiyə XİN başçısı Hakan Fidanın Çində də, Rusiyada da ölkəsinin “BRİKS”-ə daxil olma arzusunu ifadə etməsi, həmin qurumun Rusiyadakı tədbirində iştirak etməsi, hətta “BRİKS”i “AB-yə alternativ” adlandırması Ərdoğan iqtidarının doğrudanmı Moskvanın aparıcı rol oynadığı quruma üzvlükdə maraqlı olmasını ifadə edir, yoxsa bu, rəsmi Ankaranın növbəti özünəməxsus manevri, gedişidir?” sualını cavablandırarkən dilə gətirib.

“Bəs Türkiyə “BRİKS”-ə daxil olacağı halda nə əldə edə bilər? Bu olduqca ciddi bir sualdır. Əvvəla, bu gün Türkiyənin əsas ticari dövriyyəsi hər bir halda Qərb ölkələri ilədir. Yəni Türkiyəyə texnologiyaların idxalı da, ixracı da daha çox Avropa Birliyi ölkələri və qismən də ABŞ-la bağlıdır. Bu ölkənin nə Çinlə, nə Hindistanla iqtisadi əlaqələri, ticari dövriyyələri o qədər də böyük dür. “BRİKS”-də Rusiya var, Rusiya-Türkiyə münasibətləri, iqtisadi əlaqələri həmişə yüksələn xətt üzrə gedib. Amma Rusiyaya tətbiq edilən sanksiyalar nəticəsində burada da azalma müşahidə olunur. Mən artıq “BRİKS”-in yaradıcı ölkələrindən biri olan Cənubi Afrika Respublikasını, Braziliyanı demirəm. Həmin ölkələrlə Türkiyənin iqtisadi əlaqələri yetərincə zəifdir”, - deyə davamında analitik bildirib.

“Burada hər şey “BRİKS”-in özünün perspektivindən asılı ola bilər. Söhbət yalnız Türkiyənin quruma daxil olacağı halda nə əldə etməsindən yox, ümumiyyətlə, “BRİKS”-in özünün hansı perspektivi ola biləcəyindən gedir. Deyək ki, bu qurum Avropa Birliyini, Qərbi əvəz edə bilərmi? 5 “BRİKS” ölkəsi: Rusiya, Hindistan, Çin, Cənubi Afrika Respublikası və Braziliyanın birlikdə ümumi daxili məhsulu 27 trilyon dollar civarındadır. Avropa Birliyinin ümumi daxili məhsulu 20 trilyon dollara yaxındır. ABŞ isə təkbaşına 25-26 trilyon dollarlıq ümumi daxili məhsula malikdir. Lakin nəzərə alsaq ki, istər ABŞ, istər Avropa Birliyi və onların həm siyasi, həm iqtisadi tərəfdaşlıq əlaqələri olan digər müttəfiqlərini, Cənubi Koreya və Yaponiyanı da buraya qoşduqda və nəhayət, Avropa Birliyinə aid olmayan Böyük Britaniyanı, eləcə də Avstraliyanı da daxil etdikdə biz görərik ki, şərti olaraq “kollektiv Qərb” adlandıra biləcəyimiz bu ölkələrin ümumi daxili məhsulu 55 triyondan artıqdır. Göründüyü kimi, bu, “BRİKS”-in ÜDM-indən iki dəfə böyükdür. Hələ mən Sinqapur, Malayziya kimi ABŞ-la kifayət qədər yaxın iqtisadi əlaqələrdə olan ölkələri demirəm",- deyə Ərəstun Oruclu diqqətə çatdırıb.

Siyasi təhlilçi hesab edir ki, "BRİKS"-ə daxil olan aparıcı ölkələr arasında yetərincə siyasi, geo-siyasi və iqtisadi ziddiyyətlər var.

"Bilirsiz, məsələ yalnız iqtisadi göstəricilərdə deyil. “BRİKS” ölkələrinin münasibətlərinə baxsaq, görərik ki, Hindistanla Çin bir neçə parametr üzrə bir-birləri ilə daha çox rəqibdir, nəinki müttəfiq... Məsələn, bu iki qonşu ölkə arasında mübahisəli ərazi var, bazarlar uğrunda rəqabət var. Və nəhayət, Çinlə Hindistan müxtəlif qlobal layihələrdə bir-birinə diametral zidd maraqlarla çıxış edirlər. Çin “Şərq-Qərb” nəqliyyat-kommunikasiya dəhlizində iştirak edirsə,- bu, onun maraqlarından irəli gəlir, - Hindistan isə iki mümkün dəhlizdən birində iştiraka hazırlaşır. Bunun biri Rusiya ilə birlikdə layihələndirilən “Şimal-Cənub” dəhlizidir. Digəri isə Hindistan- Yaxın Şərq- Aralıq dənizi- Avropa dəhlizidir. Düzdü, Yaxın Şərqdəki gərginlik üzündən hələlik bu layihə ilə bağlı mövzu dondurulub. Ancaq heç kəs onun gələcəkdə aktuallaşa biləcəyini istisna edə bilməz. Bundan başqa Çinlə digər aparıcı “BRİKS” üzvü - Rusiya arasında da yetərincə ziddiyyətlər var. Birincisi, elə həmin dəhliz məsələlərində... Bilirsiz ki, Çin Rusiyanın müəyyən ərazilərinə də iddia edir. Bundan başqa, ərəb monarxiyaları, Yaxın Şərq uğrunda rəqabətdə artıq Çin müstəqil tərəf kimi iştirak edir. Və biz görürük ki, bu kimi məsələlərdə, məsələn, həmin kollektiv Qərbin ortaq maraqları var və olduqca stabil maraqlardır. “BRİKS”-də isə... Mən hələ yalnız bəzi ziddiyyətləri sadaladım. Həmçinin Braziliya, eləcə də Cənubi Afrika iqtisadiyyatının qalan qurum üzvləri olan ölkələrin iqtisadiyyatına necə inteqrasiya olunacağını söyləmək çox çətindir; Braziliya Amerika materikinin Cənub qütbündə, Cənubi Afrika da Afrikanın cənub hissəsində, digərləri isə Avrasiyada... Ola bilsin, məhz elə həmin səbəbdəndir ki, Braziliyanın Çinə ixracı 100 milyard dollar olduğu halda, həmin ölkədən idxalı təxminən 50-53 milyard dollardır, yəni ixracın yarısı qədərdir. Bir sözlə, gördüyümüz kimi, “BRİKS” ölkələrinin özləri arasındakı iqtisadi əlaqələr də o qədər güclü deyil. Belə olan halda bu “BRİKS” Türkiyəyə nə verə bilər? Heç nə verə bilməz...

Bir sözlə, mən düşünmürəm ki, Türkiyə üçün “BRİKS” ölkələri iqtisadi, elə hətta siyasi baxımdan da Qərblə, ABŞ-la, NATO ilə, Avropa Birliyi ilə əməkdaşlıqdan daha üstün ola bilər. Yəni həm təhlükəsizlik, həm müdafiə siyasəti baxımından, həm ən müasir elm və texnologiyalara çıxış əldə etmək baxımından və həm də iqtisadi baxımdan Türkiyə üçün bu gün, ən azı bu gün aralarında olan bütün ziddiyyətlərə rəğmən hazırkı Qərb partnyorları “BRİKS” ölkələrindən daha əlverişlidir. Üstəlik də, məsələn, deyək ki, Çinin gələcəkdə perspektivi nədən ibarət olacaq, Rusiyanın Ukraynadakı savaşı və digər ziddiyyətli məsələlər hansı təsirlərə gətirib çıxaracaq – bunlar da hələ bəlli deyil. Bütün bu söylədiklərimizə istinad edərək demək olar ki, Türkiyə, çox güman ki, “BRİKS”-ə daxil olmaq məsələsini bir siyasi manevr olaraq ortalığa atıb. Və mən belə bir ciddi niyyətin olduğunu hesab etmirəm. Hər halda belə bir ciddi addım atılsa, Türkiyənin bundan ciddi uğur əldə edəcəyini düşünmürəm”, - deyə ekspert vurğulayıb.









 
Sorğu

Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
Yox
Bu yolda Rusiyanın ağzı ovulacaq

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Çimərlik mövsümü başladı: Qiymətlər necədir? - AKTUAL
Bu gün, 00:05
Putinin “sülh” anlayışı və dəyişməyən xislət - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 00:02
Azərbaycan xalqı Qurban bayramını qeyd edir
Dünən, 07:29
Nikol Paşinyandan əcaib - qəraib açıqlamalar: - "Gerçək Ermənistan..."
Dünən, 07:25
“Rusiya cənub qalamız olan Qarabağı itirdi” - Vladimir Xomyakov SƏRSƏMLƏDİ
15-06-2024, 19:00
"Verilişə çağıranda xanəndəyə deyirlər, tək özün gəl... - İfaçını da pis vəziyyətdə qoyurlar"
15-06-2024, 18:56
Dostunun pasportu ilə Bakıya əylənməyə gəldi - Cərimələndi
15-06-2024, 18:20
Ermənistanda “Daşnaksütyun” partiyasının 13 üzvü saxlanılıb
15-06-2024, 18:05
Çimərlik mövsümü başladı: - Qiymətlər necədir?
15-06-2024, 17:47
“Ermənistan Zəngəzuru itirəcək” – Rus polkovnik
15-06-2024, 17:41
Onlar zərərçəkənlərə 240.900 ABŞ dolları və 55.100 manat maddi ziyan vurublar - TƏFƏRRÜAT
15-06-2024, 17:28
Bloqqer Hüseyn Həsənov məhkəməyə verildi - milyonlarla borcu var
15-06-2024, 17:14
Rusiya Ukraynada sülh üzrə ikinci sammitə dəvət oluna bilər - Yermak
15-06-2024, 17:10
Rusiya Ermənistan üçün əhəmiyyətli olan dəmir yolunu BƏRPA ETDİ
15-06-2024, 16:11
Ədliyyə Nazirliyinin idarə rəisi işdən çıxarılıb - ƏMR
15-06-2024, 15:46
"Paşinyan ATƏT-in Minsk Qrupunun fəaliyyətinin məhz Rusiyaya görə dayandığını önə çəkmək istəyir" - FAKT BUDUR!
15-06-2024, 14:02
Ermənistan Konstitusiyası dəyişməsə... - Sülhə əngəl fonunda barış bəyanatları
15-06-2024, 14:00
Qurbanlıq heyvan almaq neçəyə başa gəlir? - AKTUAL
15-06-2024, 13:56
Ohanyandan Zəngəzur dəhlizi açıqlaması: - “Gizli şəkildə...”
15-06-2024, 13:24
"Mediasiya haqqında" Qanunda boşluqlar var - Ekspert
15-06-2024, 13:22
DİN Gəncədə 14 yaşlı qızın nişanlanması ilə bağlı yayılan məlumatı araşdırır
15-06-2024, 13:20
Qurban kəsirik: Nəyi bilməliyik? - AÇIQLAMA
15-06-2024, 13:01
Xaricdən 8,8 manata idxal olunan kərə yağı marketlərdə 19,8 manata satılır - BU DA FAKT!!!
15-06-2024, 12:59
Azərbaycan kimin yanında dayanmalıdır – Ukraynanın, Rusiyanın, yoxsa real sülhün?
15-06-2024, 12:57
Müdafiə Sənayesi Nazirliyində yeni təyinat olub - ƏMR
15-06-2024, 12:53
"`Starex` kimi karqo şirkətləri bizim əsəblərimizi korlayır..." - GİLEY
15-06-2024, 12:50
"Məhbusların şikayətinə dərindən baxılmalıdır" - ÇAĞIRIŞ
15-06-2024, 12:37
Avropalı lider Hakan Fidana yaxınlaşıb türkcə yardım istədi – “Lütfən...”
15-06-2024, 12:32
Nazirlik biabırçılığı ortaya qoydu - Sabiq nazir
15-06-2024, 12:29
Şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi ehtimalı var - Belə deyirlər...
15-06-2024, 12:24
Ağdaşda lotereya biletləri oğurlayan keçmiş məhkum saxlanılıb
15-06-2024, 12:14
Tələblərin çox olduğu sammit - İNCƏLƏMƏ
15-06-2024, 12:10
Bərdədə 105 ədəd çətənə kolu aşkarlanıb
15-06-2024, 12:07
"Biz istehlakçılar axmağın dal ayağı rolundayıq?" - ETİRAZ
15-06-2024, 12:04
Bu məhsul tezliklə ucuzlaşacaq, amma... - ÇÜNKİ...
15-06-2024, 11:58
Ermənistanda etirazçıların kütləvi həbsinə başlanılıb - “Sputnik Armeniya”
15-06-2024, 11:55
Putinin planında dəyişiklik: - Müharibə dayandırılır?
15-06-2024, 11:42
Dörd aylıq əkizlərin anası: - "Qidalarını almağa pulum qalmaylb"
15-06-2024, 11:28
Paşinyan nəyi imitasiya edir? - Erməni baş nazirin oyunları
15-06-2024, 11:21
Sülhməramlıların gedişi ilə bağlı razılaşmanın DETALLARI AÇIQLANDI
15-06-2024, 11:10
İrəvan iki ölkə ilə anlaşdı – Raketlər Ermənistanda yerləşdirilir
15-06-2024, 11:02
Rusiya F-16-ları “qarşılamağa” bu cür hazırlaşır
15-06-2024, 10:58
"Gərək dil tarixindən o qədər məlumatsız olasan ki, səni belə aldadalar..." - BU NƏDİ BELƏ?!
15-06-2024, 10:53
Rusiya maliyyə sistemlərinə sanksiyalar ağırlaşır - Azərbaycana təsirləri
15-06-2024, 10:42
Avrasiyanın təhlükəsizliyi yalnız region ölkələrinin iştirakı ilə ola bilər
15-06-2024, 10:40
Azərbaycandan Ermənistana 30 min avro pul köçürülüb? - Ermənistan KİV
15-06-2024, 10:20
Dünyaya pomidoru satan biz... - ALAN DA BİZ?
15-06-2024, 10:16
Namiq keçmiş həyat yoldaşı ilə barışmaq fikrində deyil - 16 il sonra...
15-06-2024, 10:13
Böyük oyun: Obrayendən 5 gün sonra İrəvana o gəlir - Qərbə SÜLH LAZIM DEYİL?
15-06-2024, 10:12
“NEZ” MMC-nin Rusiyada gizlənən keçmiş mühasibi ƏLƏ KEÇDİ - Azərbaycandan qaça bilsə də...
15-06-2024, 10:04
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - 055-560-77-49, 077-271-11-33 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru